Wat is meditatie?

Wat is meditatie ?

Er zijn veel manieren van mediteren, die je kunt onderzoeken. Welke manier van meditatie je ook beoefend, het begint altijd met het richten van je aandacht. Dat kan soms lastig zijn, als je onrustig bent en met je gedachten voortdurend afdwaalt.  Als je veel stress hebt, ga je meer denken en blijf je rondcirkelen in steeds dezelfde  gedachtes en kun je je moeilijker concentreren.

Verschillende fasen van meditatie

In de eerste fase gaat het om concentratie: je concentreert je op een structuur. Elke oefening heeft een structuur, waarop je je aandacht richt. Dat kan een energiepunt in het lichaam zijn, je eigen ademhaling, een mantra (betekenisvolle zin)  of een stemming. Elke keer dat je gedachten afdwalen, breng je ze met een ‘liefdevol duwtje’ weer terug naar het punt waarop je je concentreert. Het is de kunst om je aandacht te richten met zachte aandacht en je niet te over concentreren. Je probeert om je te identificeren met datgene waar je je op concentreert. Je wordt je adem of wordt/ervaart de mantra. Hierbij stuur je je aandacht nog.

De volgende fase wordt vaak niet zo duidelijk aangegeven, maar na enige tijd laat je de concentratie los en wacht je even. Je ervaart  dan vaak dat er iets  vanuit het wachten naar voren komt. Je neemt jezelf terug en luistert. Je biedt ruimte, zodat er iets in je uitspreken kan. Dat kan een inzicht zijn, een emotie of een diepere ervaring van stilte, rust, vredigheid, maar het kan ook onrust zijn of beelden. Het lijkt op een soort wakker dromen.

Tijdens de derde fase laat je ook deze ervaring los en probeer je je te verbinden met leegte. Je bent niet actief, je wacht ook niet om iets te ontvangen. Wat  je in een eerdere fase hebt ervaren laat je ook weer los. Vaak komen vanuit de leegte allerlei ervaringen omhoog, deze laat je komen en gaan, zonder jezelf er mee te identificeren.

Expansie van bewustzijn

Bij inademen verbindt je je sterker met je lichaam en tijdens het uitademen laat je je lichaam wat los en dan ontspannen je spieren en daalt de bloeddruk. Hetzelfde ritme vind je nog sterker  terug bij het inslapen en wakker worden.

Meditatie gaat gepaard met de ontspanning van de slaap, alsof je in slaap valt, maar met behoudt van bewustzijn. We hebben het vermogen om ons bewustzijn of aandacht uit te breiden of samen te trekken. In het begin heb je de neiging om in slaap te vallen als je bewustzijn zich verdiept of uitbreidt. Dan kom je aan een grens, waarbij je lijkt te dromen en net niet slaapt. Door oefening wen je aan deze vorm van bewustzijn en kun je met gemak wakker blijven en je oriënteren.

Vaak duurt het enige tijd voordat er weer een grotere expansie van je aandacht  plaats vindt waarbij je weer bijna inslaapt of het meer moeite te kost om je te oriënteren. De ervaring die je tijdens je meditatie hebt, lijkt wat vaag en is in het begin niet helemaal te snappen. Toch weet je van binnen, dat het echt is en dat je niet iets ervaart wat je  hebt bedacht.

Ervaringen tijdens meditatie

In ons leven hebben we te maken met afwijzing, dit is een collectieve angst.  Afwijzing gebruiken we niet alleen naar anderen, maar ook in onszelf. Vaak zitten we met onze aandacht bovenop bij onze onvolkomenheden, onze onaangename trekjes. Die willen we graag wat verdoezelen, wat wegmoffelen om mooier en beter over te komen. (Daar zit op zich een goeie intentie achter.) We poetsen onszelf wat op en houden voortdurend een oog gericht op onze onvolkomenheden. Waakzaam of er ineens iets onaardig of een lastige emotie omhoog komt. Dit doen we in het dagelijks leven, maar ook tijdens meditatie.

Het is logisch dat als ons bewustzijn zich uitbreidt, alles waar we onze aandacht op richten sterker naar voren komt. Als we wat angstig zijn en erg met onszelf in de weer zijn, omdat we bang zijn dat we het niet goed doen, dan komt dat sterker naar voren tijdens meditatie. Als we doen of we niet bang zijn, omdat we vinden dat we verder zijn in onze ontwikkeling en angst een gepasseerd station is, dan komen we in een kramp terecht. Er wordt direct een innerlijk conflict zichtbaar, maar het is lastig om dat onder ogen te zien. We worden onrustig en raken afgeleid en kunnen ons niet meer concentreren. Mediteren (‘geen idee waarom’) wil even niet lukken.